Wachtlijst schoolgebouwen bedraagt 1 miljard euro BRUSSEL
De Standaard - 13 mei 2005 

Eind december telde de wachtlijst bij de Dienst voor Infrastructuurwerken van het Gesubsidieerd Onderwijs (DIGO) 1.322 subsidieaanvragen voor een bedrag van meer dan een miljard euro. De toekomst ziet er evenwel ,,rooskleuriger en veelbelovend'' uit.

Dat Vlaanderen kampt met een verouderd schoolpatrimonium en ellenlange wachtlijsten voor renovatie en nieuwbouw, is geweten. DIGO beschikte vorig jaar over een budget van 103,8 miljoen euro, waarvan 91,6 miljoen euro bestemd was voor het leerplichtonderwijs. Dat maakt de dienst bekend naar aanleiding van zijn jaarverslag 2004.

Het ging om een vermindering van 14 procent tegenover 2003. Daarnaast besliste de Vlaamse regering dat er een betere afstemming moest komen van de uitgaven op de ontvangsten. Er werd een zekere rem gezet op de kredieten van 2004 door middel van geleidelijke vrijgave van de machtigingen.

Bij de opmaak van de begroting 2005 werd de besparing van 2004 op vraag van minister van Onderwijs Frank Vandenbroucke (SP.A) tenietgedaan. Daardoor komt er zeventien miljoen euro bij de middelen van DIGO voor de subsidiëring van (ver)bouwprojecten. De minister belooft overigens in zijn beleidsnota een krachtige inhaalbeweging voor de infrastructuur en uitrusting van scholen. Momenteel wordt gewerkt aan een allesomvattend plan om op termijn de wachtlijst substantieel te verminderen. Daarbij wordt gedacht aan formules van alternatieve, aanvullende financiering in samenwerking met de particuliere sector, de zogeheten PPS-samenwerking.

Van het vastgelegde budget in 2004 gaat 40 procent naar geschiktmakingswerken, 21,5 procent is een combinatie van nieuwbouw met geschiktmakings- en/of moderniseringswerken en 22,7 procent wordt besteed aan nieuwbouw. Die percentages bewijzen dat vele scholen om de hoogste nood te lenigen hun toevlucht nemen tot beperkte renovatie ten koste van duurzame nieuwbouwprojecten.

Scholen hebben 1 miljard euro nodig voor gebouwen
De Tijd - 13 mei 2005 

DIGO verwacht verbetering

Op de wachtlijst voor de scholenbouw in het gesubsidieerd onderwijs staan eind december 1.322 dossiers, met een kostprijs van meer dan 1 miljard euro. Dat maakte de Dienst voor Infrastructuurwerken van het Gesubsidieerd Onderwijs (DIGO) gisteren bekend. De toekomst zou er 'rooskleuriger en veelbelovend' uitzien.

DIGO is een Vlaamse Openbare Instelling die aan de vrije en officiële gesubsidieerde scholen subsidies verleent voor de aankoop, de bouw en de renovatie van schoolgebouwen. De financiële tegemoetkoming voor het basisonderwijs is 70 procent, voor de andere onderwijsniveaus 60 procent.

Dat Vlaanderen kampt met een verouderd schoolpatrimonium en ellenlange wachtlijsten voor renovatie en nieuwbouw, is geweten. Scholen die willen (ver)bouwen, moeten ruim zes jaar wachten. In mei 2004 voorspelde Louis Genoe, de voorzitter van de raad van bestuur van DIGO, al dat de wachtlijst tegen eind december zou oplopen tot ruim 1 miljard euro. Hij kreeg gelijk, blijkt uit het jaarverslag.

DIGO beschikte vorig jaar over een budget van 103,8 miljoen euro, waarvan 91,6 miljoen euro bestemd was voor het leerplichtonderwijs. Het ging om een vermindering van 14 procent tegenover 2003. Bij de opmaak van de begroting 2005 werd de besparing van 2004 op vraag van minister van Onderwijs, Frank Vandenbroucke (sp.a), teniet gedaan. Daardoor komt er 17 miljoen euro bij de middelen van DIGO voor de subsidiëring van (ver)bouwprojecten.

De minister belooft overigens in zijn beleidsnota een krachtige inhaalbeweging voor de infrastructuur en uitrusting van scholen. Er wordt gewerkt aan een allesomvattend plan om op termijn de wachtlijst substantieel te verminderen. Daarbij wordt gedacht aan formules van alternatieve, aanvullende financiering in samenwerking met de privé-sector, de zogenaamde pps-samenwerking.

Meer dan twaalf jaar wachten op een nieuw gebouw
De Morgen - 13 mei 2005

Vlaamse scholen op zoek naar 1 miljard euro

Een miljard euro, dat is wat de Vlaamse schoolgebouwen nodig hebben, willen ze weer helemaal in orde geraken. Tenminste, dat was de stand van zaken gisteren. Dagelijks komen er immers aanvragen bij. Op dit moment liggen er 1.448 dossiers op tafel bij de Dienst voor Infrastructuurwerken van het Gesubsidieerd Onderwijs (DIGO), die gisteren zijn jaarrapport publiceerde.

Het is frustrerend werken bij DIGO: eind 2004 waren er 1.322 scholen die wachtten op de goedkeuring van hun dossier, 72 meer dan het jaar tevoren. 2005 is vijf maanden oud en ondertussen is de wachtlijst aangegroeid tot 1.448 dossiers. Het totaalbedrag waar zij op wachten, heeft een miljard euro overschreden. "Tussen 2000 en 2004 was er een toename van meer dan een half miljard", aldus Peggy De Tollenaere van DIGO. En dat zal de komende jaren niet veranderen. "Een prognose van hoe omvangrijk de aangroei zal zijn is uiterst moeilijk", zegt De Tollenaere, "maar gezien de hoge leeftijd van het patrimonium en de algehele staat ervan zal het de eerste decennia niet substantieel beter gaan." Zo stijgen de totaalkosten de laatste tijd sneller dan vroeger. "Verscheidene scholen hebben onlangs een masterplan ingediend", verklaart De Tollenaere dat fenomeen. "Dat zijn projecten die in fases goedgekeurd en uitgevoerd zullen worden maar het totaalbedrag is er wel al bijgeteld."

Scholen die hun gebouwen gerenoveerd willen zien of hopen op een nieuwbouw moeten geduld hebben. Zo'n 80 procent van de dossiers ligt al meer dan vijf jaar op een stapel te wachten. "Momenteel zijn we de dossiers uit 1998 aan het goedkeuren", weet De Tollenaere. Gemiddeld zit er 6,4 jaar tussen aanvraag en goedkeuring en nog eens evenveel tussen de goedkeuring en de eindafrekening. In totaal moeten scholen dus 12,8 jaar geduld oefenen tussen start en finish van een project. In principe geldt de regel 'wie eerst komt, eerst maalt' maar door de urgentie van sommige dossiers zijn er tegenwoordig uitzonderingen mogelijk. "Als het écht niet kan wachten dan is er een spoedprocedure", legt De Tollenaere uit. "Dan kan een zaak in één dag goedgekeurd zijn." Al is dat veeleer uitzondering: de dringendste dossiers, bijvoorbeeld gevallen in verband met gebrekkige brandveiligheid of milieusanering, deden er nog altijd gemiddeld vier maanden over om door de administratieve mallemolen te geraken.

Vooral in het basisonderwijs zijn de noden groot. Meer dan de helft van de dossiers werd ingediend door kleuter- of lagere scholen: 793 aanvragen versus 460 in het secundair. De meeste scholen willen renoveren (40 procent van de dossiers), 21 procent combineert modernisering met nieuwbouw, een soortgelijk percentage opteert enkel voor nieuwbouw en 13 procent willen extra gebouwen aankopen.

Dat de wachtlijsten bij DIGO almaar aanzwellen, heeft alles te maken met de gebrekkige financiering van de schoolgebouwen. De Vlaamse regering probeert al jaren extra financiële middelen vrij te maken en is ondertussen op zoek naar een structurelere oplossing, die eventueel zou kunnen komen van een publiek-private samenwerking. Alleen moest er het afgelopen jaar even bespaard worden en dus moest DIGO het met minder middelen stellen. "We kregen 'minder meer'", zegt De Tollenaere. "In 2004 hadden we 14 procent minder geld dan in 2003 maar dat was eenmalig, want minister Vandenbroucke heeft die besparing voor dit jaar tenietgedaan." Vooral in het basisonderwijs zijn de noden groot. Meer dan de helft van de dossiers werd ingediend door kleuter- of lagere scholen.

DIGO: voor miljard euro aan subsidieaanvragen
Het Belang van Limburg - 13 mei 2005

Eind december telde de wachtlijst bij de Dienst voor Infrastructuurwerken van het Gesubsidieerd Onderwijs (DIGO) 1.322 subsidieaanvragen, voor een bedrag van meer dan 1 miljard euro. Dat maakt DIGO donderdag bekend in zijn jaarverslag 2004. Dat Vlaanderen kampt met een verouderd schoolpatrimonium en ellenlange wachtlijsten voor renovatie en nieuwbouw, is geweten. DIGO beschikte vorig jaar over een budget van 103,8 miljoen euro, waarvan 91,6 miljoen euro bestemd was voor het leerplichtonderwijs. Dat was 14 procent minder dan in 2003. Daarnaast zette de Vlaamse regering een rem op de kredieten van 2004 door middel van geleidelijke vrijgave van de machtigingen. Bij de opmaak van de begroting 2005 werd de besparing van 2004 op vraag van minister van Onderwijs Vandenbroucke teniet gedaan. Daardoor komt er 17 miljoen euro bij de middelen van DIGO. De minister belooft in zijn beleidsnota een krachtige inhaalbeweging voor de infrastructuur en uitrusting van scholen. Momenteel wordt gewerkt aan een allesomvattend plan om op termijn de wachtlijst te verminderen.

SCHOLEN SCHREEUWEN OM GELD VOOR NIEUWE INFRASTRUCTUUR
Gazet van Antwerpen - 21 mei 2005

Leerlingen eten boterhammen in garage

LIER, BRUSSEL - Onze schoolgebouwen raken steeds meer verouderd. Op dit ogenblik is al meer dan 1 miljard euro nodig om alles opgeknapt te krijgen. Zo blijkt uit de wachtlijst van subsidieaanvragen bij de Dienst voor Infrastructuurwerken van het Gesubsidieerd Onderwijs (DIGO).

Elk schoolbestuur dat een subsidie bij DIGO aanvraagt, komt terecht op de wachtlijst voor schoolinfrastructuur. Het algemene principe is: wie het eerst komt, eerst maalt. Maar daarvan kan worden afgeweken voor dringende gevallen, zoals werkzaamheden aan het sanitair en brandveiligheid in internaten. Einde 2004 lagen 1.322 subsidieaanvragen te wachten voor een totaal bedrag van 1,031 miljard euro. Vier maanden later zijn er nog eens 126 dossiers bijgekomen. Door de ouderdom van het schoolpatrimonium wordt de toestand met het jaar ernstiger. In 1996 was er nog maar nood aan een vierde van dat hallucinante bedrag: 242 miljoen euro. Het geld dat de dienst uit de Vlaamse begroting jaarlijks krijgt toegewezen, staat bovendien helemaal niet in verhouding tot die groeiende nood. De nood aan geld voor de aankoop, bouw of renovatie van gebouwen is het hoogst in het basisonderwijs. Meer dan de helft van de subsidieaanvragen - 793 om precies te zijn - komen uit kleuterscholen en lagere scholen. Voor het secundair onderwijs liggen er 460 dossiers te wachten.

Inspectie

Zo’n 80 procent van de dossiers heeft al een meer dan vijf jaar oude stoflaag. Tien procent van de subsidieaanvragen heeft zelfs betrekking op dossiers die werden ingediend in 1998 of vroeger. Eén van die dossiers is dat van basisschool Het Spoor in Lier. Directeur Marc Cotemans begint stilaan moedeloos te worden. ”Ons dossier ligt al sinds 1998 bij DIGO te wachten”, zegt hij. ”In 1994 keurde de inspectie onze eetzaal af. Die was ondergebracht in een voormalig chirolokaal achteraan de school. Ik hoopte dat dit voor de beleidsmensen een extra stimulans zou zijn om ons dossier erdoor te krijgen. Maar we wachten nog altijd op onze 750.000 euro subsidies. Vorig jaar na de paasvakantie moesten we het eetzaaltje sluiten. Het was niet meer verantwoord om daar nog kinderen in onder te brengen.” Dat de directeur niet overdrijft, blijkt uit de rondleiding. De ramen van het lokaaltje zijn rot. Het plafond is beschimmeld door het vocht dat al jaren via het dak binnensijpelt. Het ruikt er duf en de elektriciteit is afgesloten. Want wanneer het licht in de eetzaal aanging, ging het in de rest van het schoolgebouw uit! In de vijf aanpalende stukjes tuin die het schoolbestuur in de loop van de jaren van buren heeft weten te veroveren (met de opbrengst van ‘wafelenbak’ en schoolfeesten) moet ooit de nieuwe eetzaal komen. In afwachting moeten de 300 leerlingen van Het Spoor hun boterhammetjes opeten in een deel van een oude, aanpalende Mazda-garage. ”De eigenaar wilde er autostaanplaatsen in onderbrengen, maar ik heb hem kunnen overtuigen om de ruimte aan ons te verhuren”, vertelt directeur Cotemans. ”Het is hier ruimer, lichter en veiliger dan in de andere eetzaal. Maar het blijft een noodoplossing. Intussen moet ik voor deze eetzaal-garage elke maand 1.100 euro betalen. En dat alleen omdat het budget van de overheid op is.”

Beterschap

Ondanks de groeiende wachtlijst en de dalende middelen hoopt DIGO op beterschap. ”De besparing van 14 procent op ons budget van 2004 was eenmalig. We zitten nu opnieuw op het niveau van 2003”, zegt Peggy De Tollenaere van DIGO. ”Bovendien wordt achter de schermen, op vraag van minister Frank Vandenbroucke, intensief gewerkt aan een plan om de wachtlijst te verminderen.” Sabine DEMAN

Toestand in Vlaanderen beschamend

BRUSSEL - Vlaanderen mag dan kampioen in wiskunde zijn. Onze uitgaven voor infrastructuur zijn beschamend laag: slechts 3,5 procent van het totale onderwijsbudget. Alleen Portugal scoort binnen Europa even slecht. Het OESO-gemiddelde bedraagt 7,8 procent. Het gevolg is dat één op de vijf Vlaamse scholen haar toevlucht heeft gezocht in containerklassen. ”Alleen de verwarming in dergelijke klasjes kost tot 850 euro per jaar meer dan in een degelijk schoolgebouw”, heeft de Antwerpse architecte Adinda Van Geystelen berekend. Ook zij moet vaststellen dat vele zogenaamd voorlopige prefab gebouwen en containerklassen er na 30 jaar nog altijd staan. ”Scholen hebben niet alleen nood aan meer middelen”, zegt Adinda Van Geystelen. ”Er is ook een groot gebrek aan een langetermijnvisie. We moeten gaan naar een multifunctioneel gebruik van schoolgebouwen. Een mooi project zijn de zogenaamde ‘vensterscholen’ in Nederland. Door de gebouwen ook na de schooluren open te stellen voor de gemeenschap - sportclub, muziekacademie, dienst voor arbeidsbemiddeling... - kan je een deel van de kosten recupereren en betrek je automatisch meer ouders bij de school. Maar daarvoor heb je het akkoord van verschillende ministers nodig: onderwijs, cultuur, economie... In Vlaanderen zijn we nog lang niet zover.” SD

1.340 Vlaamse scholen wachten op nieuwe gebouwen
De Morgen - 14 mei 2004 

Geldgebrek is ondertussen gestegen tot 932 miljoen euro

Dat scholen die een nieuw gebouw nodig hebben op een lange wachtlijst terechtkomen, is een oud zeer. En ondanks wat extra financiële injecties de laatste jaren blijft volgens het nieuwe jaarrapport van de Dienst voor Infrastructuurwerken van het Gesubsidieerd Onderwijs (DIGO) de toestand verslechteren.

Eind 2003 lagen er bij DIGO, dat binnenkort omgevormd wordt tot AGIOn, het Agentschap voor Infrastructuur in het Onderwijs, 1.250 dossiers te wachten tot ze goedgekeurd werden. Daarop moesten gemiddeld zo'n zes jaar worden gewacht en in totaal vroegen werd 887 miljoen euro aan subsidies aangevraagd. Maar het gaat snel: amper enkele maanden later, medio 2004 dus, liggen er al 1.340 dossiers in de lade. De wachttijd is nog altijd even lang maar het geldgebrek is ondertussen al gestegen tot 932 miljoen euro. De bouw- en renovatiedossiers van het hoger onderwijs zijn niet mee opgenomen in die cijfers en ter vergelijking: in datzelfde 2003 werden 784 dossiers goedgekeurd. DIGO kon daar in totaal zo'n 116 miljoen euro aan besteden.

Sinds 1999 zijn de middelen van DIGO jaarlijks gestegen maar een besparing in 2004 zorgde weer voor een terugval. De extra middelen brachten sowieso weinig soelaas: het aantal niet-behandelde dossiers bleef toenemen. In internationale context doet Vlaanderen het allesbehalve goed: met een investering van 3,5 procent van het onderwijsbudget in infrastructuur bengelen we onderaan het lijstje van Oeso-landen. Enkel Portugal doet het even slecht. Ierland is met 9 procent de beste leerling van de klas.

Nochtans zijn infrastructuurwerken aan de Vlaamse schoolgebouwen meer dan broodnodig. Uit een studie van een paar jaar geleden bleek dat 13 procent van de scholen een gebouw heeft dat ergens voor 1920 gebouwd werd. Bijna de helft heeft onderdak in een pand dat dateert van voor 1960 en amper een op de vijf heeft gebouwen waarvan de eerste steenlegging na 1980 plaatsvond.
Een op de vijf scholen behelpt zich ondertussen al met containerklassen of heeft andere oplossingen gezocht om het overschot aan leerlingen een plaats te geven.
Bovendien beperken scholen die bepaalde werken echt niet meer kunnen uitstellen zich vaak tot een opknapbeurt. Van echte nieuwbouw is nog amper sprake.
Dat heeft, volgens DIGO, niet alleen te maken met het gebrek aan middelen maar ook met de vele eisen die vanuit andere domeinen aan scholen gesteld worden. Daarbij wordt gedacht aan brandveiligheid, bepaalde milieuvoorschriften of de toegankelijkheid voor mindervaliden, wat gebouwen vaak een stuk duurder maakt.

DIGO heeft de afgelopen tijd al enkele maatregelen genomen die de toestand enigszins zouden moeten verbeteren. Scholen worden aangemoedigd om privé-partners te vinden die mee bereid zijn om in schoolgebouwen te investeren. Grote infrastructuurwerken moeten in fases uitgevoerd worden en DIGO is al enkele jaren gestopt met het subsidiëren van zwaar didactisch materiaal zoals allerlei machines die gebruikt worden in het tso.

Gezocht: 1 miljard euro
De Standaard - 14 mei 2004

AL 1.340 DOSSIERS VOOR BOUW EN RENOVATIE VAN BASIS- EN MIDDELBARE SCHOLEN OP WACHTLIJST 

De wachtlijst voor de (ver)bouw(ing) van schoolgebouwen in het vrij, gemeentelijk en provinciaal onderwijs loopt dit schooljaar zeker op tot 1 miljard euro. Al meer dan 1.340 dossiers liggen te wachten.

ZES jaar geduld oefenen: dat is wat scholen die nu plannen maken, minstens moeten verwachten. Alleen al de eerste vijf maanden van dit jaar belandden 90 nieuwe dossiers op de bureaus van de Dienst Infrastructuur van het Gesubsidieerd Onderwijs (DIGO), samen goed voor 45 miljoen euro. Meer dan 1.340 dossiers liggen al te wachten, meestal jarenlang. Zij vertegenwoordigen nu samen een budget van 932 miljoen euro. DIGO verwacht bovendien dat de wachtlijst nog dit jaar de kaap van 1 miljard euro zal ronden.

De stroom aanvragen blijft immers groeien omdat de Vlaamse schoolgebouwen verouderd zijn en omdat nieuwe normen en andere werkvormen investeringen vragen.
De staat van de schoolgebouwen is een van de pijnpunten in het Vlaamse onderwijs. Het gaat om gebouwen die vaak al decennialang dienst doen en die dringend moeten opgeknapt of verbouwd worden. Omdat daarvoor te weinig geld is, loopt de kostprijs bovendien alleen maar op.
Het budget dat de overheid voor de schoolgebouwen uittrekt, is ondanks extra inspanningen al jarenlang ontoereikend. Enkel voor Brusselse scholen is het plaatje rooskleuriger. In de hoofdstad zijn alle geplande projecten in uitvoering en is de wachtlijst nagenoeg weggewerkt. Dat is gebeurd met geld uit een fonds van de Vlaamse Gemeenschapscommissie.

Volgens de Vlaamse regering is de nood van de scholen niet te lenigen met alleen overheidsgeld. Een bevak-formule, waarbij spaarders hun geld kunnen investeren in schoolgebouwen, zou soelaas moeten brengen. Maar dat spoor, eind vorig jaar aangekondigd, blijkt net als mogelijke publiekprivate samenwerking vooralsnog weinig concreet. ,,We hopen dat ze allebei realiteit worden'', zegt Louis Genoe, voorzitter van de raad van bestuur van DIGO. ,,Met zo'n lange wachtlijst moeten we elk middel benutten.''

Tijdens de eerste vijf maanden van dit jaar kon DIGO amper een tiende uitgeven van het bedrag dat de wachtlijst vertegenwoordigt. DIGO subsidieert 60 tot 70 procent van de kostprijs voor schoolgebouwen in het vrij, gemeentelijk en provinciaal onderwijs. Voor het gemeenschapsonderwijs bestaat een andere regeling waarbij de overheid, als eigenaar van de gebouwen, alles financiert. In de andere netten moeten de scholen zelf voor de rest van het budget instaan.

Vorig jaar kende DIGO 104,5 miljoen euro toe in 784 dossiers van basis- en middelbare scholen. Een op de vijf dossiers volgde een verkorte procedure om grotere kosten te voorkomen. Nog eens 0,7 procent werd behandeld als spoedgeval omdat het onderwijs in het gedrang kwam na bijvoorbeeld een brand. De helft van de middelen gaat naar ingrepen die volgens DIGO prioritair zijn.
Vorig jaar werd in het vrij voornamelijk katholiek onderwijs 26.114 m² nieuwe klaslokalen opgetrokken in kleuter- en lagere school. DIGO trok daarvoor 22,6 miljoen euro uit. Nog eens 20,6 miljoen euro ging naar de renovatie van klaslokalen in die vrije basisscholen.
Het zijn projecten voor klaslokalen die de grootste hap uit het DIGO-budget nemen. Dat geldt eveneens voor het gemeentelijk en het provinciaal onderwijs en in de dossiers van middelbare scholen. Eén op de vijf scholen zou trouwens gebruikmaken van containerklassen en andere noodconstructies.

Het jaarverslag 2003 wordt wellicht het laatste in die vorm van DIGO. Er komt namelijk een nieuw Agentschap voor Infrastructuur in het Onderwijs, waarin de onderwijsnetten nog enkel als raadgevers vertegenwoordigd zijn. Nu beslissen zij mee in de raad van bestuur van DIGO. 

Scholen moeten zes jaar wachten op nieuwe gebouwen
Het Laatste Nieuws - 14 mei 2004

Scholen uit het vrije of gemeentelijk onderwijs die willen (ver)bouwen, moeten rekening houden met een wachttijd van zes jaar vooraleer hun dossier groen licht krijgt. Op dit ogenblik staan er zo'n 1.340 dossiers op de wachtlijst voor subsidieaanvragen. Samen zijn die goed voor een investering van 932 miljoen euro. Een jaar geleden ging het nog om 1.250 dossiers ter waarde van 887 miljoen euro. Dat is een stijging van bijna honderd dossiers in één jaar tijd, zo blijkt uit het jaarverslag van de Dienst voor Infrastructuurwerken van het Gesubsidieerd Onderwijs (DIGO). Minister van Onderwijs Vanderpoorten draaide dit jaar uit geldgebrek de geldkraan toe. Daarom zal de volgende Vlaamse regering serieus moeten investeren, zo waarschuwt DIGO.

Wachtlijst schoolgebouwen nadert 1 miljard euro
De Tijd - 14 mei 2004

Scholen wachten zes jaar op subsidies

De wachtlijst voor de scholenbouw in het gesubsidieerd onderwijs bedroeg begin mei 932 miljoen euro gespreid over 1.340 dossiers. Dat deelde de Dienst Infrastructuurwerken voor het Gesubsidieerd Onderwijs (DIGO) gisteren mee. 'Eind dit jaar is hij zeker opgelopen tot 1 miljard euro', zei Louis Genoe, de voorzitter van de raad van bestuur.

DIGO is een Vlaamse openbare instelling die subsidies verleent voor de aankoop, de bouw en de renovatie van schoolgebouwen uit het vrij en het officieel gesubsidieerd onderwijs. De financiële tegemoetkoming bedraagt 70 procent voor het basisonderwijs en 60 procent voor de andere niveaus. Daarnaast verleent de instelling waarborgen voor leningen die scholen afsluiten voor het deel van de kostprijs dat niet door subsidies wordt gedekt.

Vorig jaar beschikte DIGO over een basisbudget van 104,5 miljoen euro voor het leerplichtonderwijs. Daarnaast ontving hij van de Vlaamse Gemeenschapscommissie 3,2 miljoen euro voor het wegwerken van de wachtlijsten van Vlaamse schoolinfrastructuur in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest en was er een eenmalige injectie van 8,9 miljoen euro uit het Fonds voor de Financiering van Eenmalige Uitgaven.

De raad van bestuur keurde vorig jaar 784 dossiers goed voor een subsidiebedrag van 137,4 miljoen euro. Het werkjaar werd afgesloten met een wachtlijst van 1.250 dossiers, goed voor 887 miljoen euro. Dit betekent dat scholen gemiddeld zes jaar moeten wachten vooraleer hun project groen licht krijgt. Begin deze maand was de lijst al aangedikt tot 932 miljoen euro . De wachtlijst blijft dus groeien, ondanks de jaarlijkse verhoging met 50 miljoen euro (met uitzondering van dit jaar omdat het extra budget gehalveerd werd) vanuit de Vlaamse regering. 'De wachtlijst groeit omdat er de voorbije decennia nauwelijks geïnvesteerd is in schoolinfrastructuur, het patrimonium verouderd is en de eigen middelen van de inrichtende machten opgedroogd zijn', verklaarde Louis Genoe.

Om het probleem aan te pakken, kondigde de Vlaamse regering eind vorig jaar de oprichting van een Bengelbevak en de introductie van publiek-private samenwerkingsprojecten (PPS) aan. Maar die projecten moeten nog grondig uitgewerkt worden. Genoe wijst erop dat de bevakformule alleen interessant is om grote schoolprojecten te financieren. 'En zo zijn er niet veel.' Hij waarschuwde dat er alleszins geen middelen van DIGO mogen afgeleid worden naar de PPS en de bevak. 'Integendeel, er zijn nog veel extra middelen nodig'. Genoe protesteerde tegen de omvorming van DIGO, in het kader van de operatie beter bestuurlijk beleid, tot het intern verzelfstandigd agentschap AGIOn. 'De onderwijsverstrekkers, die nu nog in de raad van bestuur zitting hebben, hebben alleen nog een adviserende rol hebben in AGIOn. Dit staat in schril contrast met het gemeenschapsonderwijs dat wel nog een autonoom infrastructuurbeleid zal kunnen voeren.'

PMV werkt Bengelbevak uit
De Tijd - 15 mei 2004

De ParticipatieMaatschappij Vlaanderen heeft van de Vlaamse regering de opdracht gekregen om de publiek-private (PPS) samenwerking en de bengelbevak voor de scholenbouw uit te werken. Eind vorig jaar kondigde de regering de oprichting van de bevak en PPS aan als oplossingen om de wachtlijsten voor schoolinfrastructuur weg te werken. In een reactie op het jongste jaarrapport van de Dienst Infrastructuurwerken van het Gesubsidieerd Onderwijs (DIGO) herhaalde de Vlaamse minister van Onderwijs, Marleen Vanderpoorten, gisteren dat de regering deze legislatuur bijna 250 miljoen euro extra in de schoolinfrastructuur heeft gepompt. De wachtlijst van DIGO loopt op tot bijna een miljard euro. De Vlaamse Confederatie Bouw drong aan op hogere dotaties en de ontwikkeling van PPS-formules om het infrastructuurprobleem op te lossen.

KATHOLIEK ONDERWIJS NEEMT BESPARING OP SCHOOLGEBOUWEN NIET
VSKO hoopt op terugschroeving maatregel
De Financieel Economische Tijd - 26 september 2003

Het katholieke onderwijs neemt het niet dat er volgend jaar 25 miljoen euro minder naar schoolinfrastructuur gaat dan de Vlaamse regering aanvankelijk beloofde. 'Wij zijn zeer gegriefd en hopen dat de besparingsmaatregel bij de begrotingsbesprekingen in het Vlaams Parlement alsnog wordt teruggeschroefd. Zo niet, beraden wij ons over acties', zegt kanunnik André de Wolf, de directeur-generaal van het Vlaams Secretariaat van het Katholiek Onderwijs.

De Vlaamse regering nam bij haar aantreden in 1999 het engagement om tijdens haar regeerperiode elk jaar 50 miljoen extra voor te behouden voor het verbeteren van de schoolinfrastructuur. 'Aantrekkelijke schoolgebouwen zijn bevorderlijk voor het welzijn van de leerlingen en de leerkrachten. De verfraaiing van het patrimonium past ook in de campagnes tegen antisociaal gedrag op school', luidt het in het regeerakkoord.

In februari maakte de Vlaamse minister van Onderwijs, Marleen Vanderpoorten (VLD), bekend dat ze via het Financieringsfonds voor Eenmalige Uitgaven nog eens 8,9 miljoen euro extra kreeg voor de schoolinfrastructuur.

'En nu is er die koude douche. Volgend jaar zou maar 25 in plaats van 50 miljoen extra naar schoolgebouwen gaan. Dat betekent dat er 12 miljoen euro afgaat van de investeringen voor het katholieke onderwijs. Er zou voor onze scholen nog 74 miljoen euro overblijven. Terwijl wij een wachtlijst hebben die oploopt tot 723,7 miljoen euro', betoogt De Wolf. 'De helft van die 74 miljoen euro gaat naar veiligheidsprojecten. Slechts 37 miljoen euro kan naar bouwprojecten gaan. Scholen met een bouwproject moeten twintig jaar wachten vooraleer ze het kunnen uitvoeren.'

'Bovendien is er nog de maatregel die de minister van Begroting, Dirk van Mechelen (VLD), aan de overheidsinstellingen oplegde. Daardoor mag de Dienst Investeringen voor het Gesubsidieerd Onderwijs, die het geld voor schoolinfrastructuur moet toekennen, dit jaar 20 procent minder uitgeven dan gepland. Voor het katholieke onderwijs is er 17,1 miljoen euro minder voorzien voor schoolinfrastructuur.'

'De toestand is onhoudbaar en in tegenstrijd met de vroegere beleidsverklaringen', besluit kanunnik De Wolf. 'Wij hopen dat het parlement de besparingsmaatregel voor 2004 dan ook terugdraait.'

OVSG HEKELT BESPARING SCHOOLINFRASTRUCTUUR
De Financieel Economische Tijd - 25 september 2003

Het Onderwijssecretariaat van de Steden en Gemeenten klaagde gisteren de besparing aan van 25 miljoen euro voor schoolinfrastructuur in de Vlaamse begroting voor 2004. 'Dat betekent dat het gemeentelijk onderwijs volgend jaar 2,5 miljoen euro minder krijgt voor zijn scholen of 14 procent minder dan vorig jaar', becijferde de organisatie.

LAGERE BTW VOOR SCHOOLGEBOUWEN
De Standaard - 13 juni 2003

BRUSSEL -- Scholen die willen (ver)bouwen, moeten daarvoor 21 procent btw neertellen. Te veel, vindt de commissie onderwijs van het Vlaams parlement, zeker omdat er zo'n lange wachtlijst is voor scholen met (ver)bouwplannen.

De commissie vraagt de federale regering, in een unanieme brief aan formateur Guy Verhofstadt, het btw-tarief te verlagen. Scholen die willen (ver)bouwen, kunnen wel aanspraak maken op subsidies, maar daarvoor moeten ze vaak eerst vijf tot zeven jaar op de wachtlijst staan (DS 10 juni).De btw-verlaging zou dat probleem kunnen helpen indijken.

De minister van Onderwijs, Marleen Vanderpoorten (VLD), erkent het probleem. Zij pleit onder meer voor publiek-private samenwerking. Voorts wil ze tegen 2004 een centraal agentschap oprichten dat zich over de infrastructuurwerken van alle onderwijsnetten moet buigen.

NIET METEEN OPLOSSING VOOR SCHOOLGEBOUWEN
De Standaard - 11 juni 2003

BRUSSEL -- Een school die plannen maakt om uit te breiden of te verbouwen en die daarvoor overheidssubsidies wil, moet geduld hebben. De wachtlijsten zijn zo lang dat de eerste hamerslag pas volgt als alle huidige leerlingen de school alweer verlaten hebben. Er zijn nochtans heel wat noden, maar het geld ontbreekt. Dat maakt de wachtlijst alleen langer en een oplossing is niet meteen in zicht.

Vijf tot zeven jaar wachten voor een nieuwbouw, uitbreiding of renovatie is voor scholen geen uitzondering (DS 10 juni). In het Oudenaardse Sint-Bernarduscollege weten ze ervan mee te spreken. Zowat zes jaar geleden diende de school een groot verbouwingsdossier in bij de Dienst voor Infrastructuurwerken van het Gesubsidieerd Onderwijs (DIGO). DIGO kent subsidies voor veranderingswerken toe aan vrije, gemeentelijke en provinciale scholen en behandelt momenteel de dossiers die in de periode 1997-1999 zijn opgemaakt.

Omdat er geen schot in de zaak kwam, besliste het Sint-Bernarduscollege het over een andere boeg te gooien. Het grote pakket werd opgesplitst in een aantal kleine dossiers waardoor verkorte procedures mogelijk werden. ,,Dat gaat iets vlotter'', vertelt adjunct-directeur Lieven Cnudde. ,,Maar het kan niet voor alles. En hoe meer verkorte procedures er zijn, hoe langer de 'gewone' wachtlijst. DIGO kan maar het geld uitgeven dat hij binnenkrijgt. Toch hebben we zo al enkele zaken kunnen realiseren: vier vier jaar geleden hebben we de kamers van het internaat verbouwd tot klaslokalen en drie jaar geleden een deel van het sanitair vernieuwd.''

Al blijft dat een pijnpunt op de school, zeker voor de meisjes. Cnudde: ,,De school heeft zowat 1.500 leerlingen en is sinds drie jaar gemengd. Er is een groot tekort aan toiletten voor de meisjes. Gelukkig kunnen we daar binnenkort aan beginnen. Begin 2004 wellicht.'' Zo binnenkort lijkt dat niet, maar Cnudde wijst erop dat de school ook daarop al drie jaar wacht.

Het college wil voorts graag een vleugel afbreken en de overdekte speelplaats uitbreiden. ,,Die is veel te klein: we hebben nu een ruimte van 10 meter bij 30 meter. We zouden graag drie keer zoveel overdekte speelplaats aanleggen.'' Maar dat kan niet met een verkorte procedure. Dus staat het college daarvoor weer op de DIGO-wachtlijst, wellicht voor vijf tot zeven jaar.

Het dossier van het Oudenaardse college is niet het enige dat ligt te wachten. Vorige maand zaten in de DIGO-kasten ruim 1.100 dossiers. De dienst sloot 2002 af met een wachtlijst van 790 miljoen euro. Daartegenover stond voor vorig jaar een bedrag van bijna 117 miljoen euro aan toegekende (ver)bouwsubsidies.

Een andere ,,klant'' bij DIGO is het gemeentelijk onderwijs van Kortenberg. ,,Wij hebben drie dossiers lopen'', zegt Walter De Brouwer die als schepen van Onderwijs de bouwplannen opvolgt. ,,Voor het eerste is het bijna zover: na de zomer kunnen we starten met de bouw van een nieuwe kleuterschool.''

,,Daarop hebben we 3,5 jaar gewacht. Dat valt best mee. Het is snel gegaan, omdat we als gemeente onder meer de speelplaats helemaal zelf financieren. Daardoor winnen we tijd. Gelukkig, de leerlingen zitten al vier schooljaren in containerklassen.''

De twee andere Kortenbergse dossiers zijn renovatieplannen. Het eerste is in 2001 ingediend, toen het nieuwe gemeentebestuur aantrad, en de subsidie volgt ten vroegste in 2005. Ondertussen heeft de gemeente voor haar basisschool zelf een nieuw sanitair blok betaald, ,,want dat kon geen vijf jaar wachten''.

Het derde dossier -- voor aanpassing van ramen, deuren, dak en elektriciteit in een lagere school -- is eind vorig jaar pas ingediend. ,,Daarvoor reken ik op 2007'', aldus De Brouwer.

Zo'n lange termijn maakt het plannen niet gemakkelijker. ,,Op vijf jaar verandert er soms veel'', zegt de schepen. ,,Het onderwijs is in beweging, met de hergroepering in scholengemeenschappen. En ook het leerlingenaantal schommelt.'' De man wil DIGO niets verwijten. ,,Zij werken ook maar met de middelen die de Vlaamse overheid ter beschikking stelt. En ik ben al blij dat we het eerste dossier konden versnellen door een groter deel voor eigen rekening te nemen.''

Henri Duqué, administrateur-generaal van DIGO, erkent het probleem. ,,Ondanks de extra inspanningen van de overheid sinds 1999 is de kloof tussen de wachtlijst en de subsidies de voorbije vijf jaar enorm gegroeid'', zegt hij (zie grafiek). Dat heeft te maken met een gebrek aan middelen, met de ouderdom van het schoolpatrimonium én met het mechanisme van de wachtlijst zelf.

,,We werken grotendeels chronologisch, dus is het voor scholen belangrijk op de lijst te staan. Bovendien vergroten de wachttijden jaarlijks, waardoor scholen vaak meerdere kleinere dossiers indienen in plaats van één groot. Het aantal verkorte procedures stijgt sterk, die betekenen een voorafname van ons budget. Er blijft daardoor minder over voor de 'gewone' dossiers en dat verhoogt de druk extra.''

Het lijkt een vicieuze cirkel. Deze regeerperiode is er 250 miljoen extra vrijgemaakt voor scholeninfrastructuur, maar dat is nauwelijks voelbaar. Zijn er wel oplossingen? ,,Een eenmalige financiële injectie zou een mogelijkheid zijn'', zegt Duqué, maar daarvoor ontbreken vermoedelijk de middelen en de meerderheid omdat het om zo'n gigantisch bedrag gaat.